Słowacja

Jest częścią zabudowy wyrastającego na 85 m nad Dunajem wzgórza zamkowego, na którym stawiali twierdze Celtowie, Rzymianie i Wielkomorawianie. Dzisiejsza budowla jest wynikiem gruntownej rekonstrukcji z lat 1954–1968.

W XI w. Węgrzy wznieśli na miejscu wielkomorawskiego grodziska kamienny zamek, który w XIII w. przebudowano w potężną kamienną wieżę mieszkalną, na szczątkach której stoi dziś Wieża Koronacyjna. W XV w. Zygmunt Luksemburczyk wzniósł na wzgórzu gotycki pałac królewski – ocalała z niego Brama Zygmuntowska strzegąca wejścia na wzgórze od strony katedry. W połowie XVI w. pałac przebudowano w duchu renesansu, nadając mu czworokątny kształt.

W połowie XVIII w., za panowania Marii Teresy, budowla nabrała cech barokowych – zyskała piękny rokokowy wystrój, odpowiedni dla rezydencji władców. Maria Teresa zobowiązała się wobec stanów węgierskich, że będzie często rezydować w ich stolicy. W tych czasach na zamku mieszkał również wicekról, książę sasko-cieszyński Albert, zięć Marii Teresy. Zgromadził wspaniałą kolekcję sztuki, szczególnie grafiki – przeniesiona później do Wiednia stała się zrębem słynnej Albertiny. Syn i następca cesarzowej, radykalny i purytański Jozef II, przeznaczył rezydencję na potrzeby szkoły – Generalnego Seminarium, do którego uczęszczał m.in. reformator języka słowackiego Anton Bernolak.

W 1802 r. budowlę przejęło wojsko. Zamek przetrwał ataki napoleońskie w 1805 i 1809 r., a w 1811 r. spłonął doszczętnie w pożarze wznieconym przez pijanych austriackich żołnierzy. Po 150 latach, w czasach komunistycznych, został odrestaurowany i stał się sceną dla kilku ważnych wydarzeń historycznych, m.in. podpisania ustawy federacyjnej między Czechami a Słowacją w 1968 r., a 24 lata później, 1 września 1992 r., sygnowania konstytucji Republiki Słowackiej. W następnych latach rezydowały w nim władze nowego państwa.

Po wybudowaniu u stop wzgórza eleganckich białych gmachów administracji państwowej twierdzę przeznaczono na cele muzealne i reprezentacyjne. Na zamku są dwie kolekcje muzealne, skarbiec, winiarnia oraz punkt widokowy na szczycie Wieży Koronacyjnej – większej i grubszej od trzech pozostałych.

U stop budowli wznoszą się dawne fortyfikacje z Bramą Zygmuntowską i basztą Luginsland. Niżej wiją się uliczki dawnego podzamcza oddzielonego od reszty starówki ruchliwą estakadą – niegdyś dzielnicy rozrywki spod znaku czerwonych latarni. Przy ulicach Židovskiej, Beblaveho, Michalskiej i Zamockich schodach stoją zrekonstruowane średniowieczne i barokowe kamieniczki, a wśród nich rokokowy dom U dobrého pastiera, uważany za najwęższy budynek w Europie. W trzech z nich urządzono muzea: rzemiosł artystycznych, kultury żydowskiej i zegarów. Niewielki kościółek przy ul. Michalskiej to chrám sv. Mikuláša (cerkiew św. Mikołaja). Zamocke schody prowadzą w kierunku przejścia pod estakadą, ku katedrze.

Wioska na stromym stoku, pod szpiczastym szczytem Sidorovo (1099 m) należy do najbardziej urokliwych zakątków Liptova, których pod żadnym pozorem nie wolno pominąć. Vlkolínec, właściwie dzielnica Rużomberka, nie jest skansenem, a wsią-rezerwatem architektury, wpisaną na listę UNESCO.

Do Vlkolínca prowadzi wąska asfaltowa droga w dolinie potoku, która stopniowo zaczyna piąć się bardzo stromo pod górę. Za ostatnią, prawie pionową prostą wyłaniają się równiutkie dachy wioski, ustawione amfiteatralnie na zielonym stoku u stóp białej skały.

W Vlkolíncu wciąż mieszkają ludzie, którzy nie bardzo lubią, gdy turyści wchodzą im z aparatami fotograficznymi do domów, myśląc, że trafili do skansenu. Wzdłuż stromej drogi biegnącej środkiem wsi ciągnie się 40 bliźniaczych chałup pomalowanych na różne kolory, z maleńkimi ogródkami i kwiatami w oknach. W „centrum” stoi niewielki kościółek i drewniana dzwonnica

Część domów jest zamieszkana na stałe (przez 18 mieszkańców), inne to domki letniskowe. Jedną z chałup, Roľnícky dom, przeznaczono na muzeum (044/4322468; 1 VI–30 IX, codz. 9.00–16.00; 25/10 Sk) z oryginalnym wyposażeniem. W wiosce jest sklep, a przy wejściu stoi budka, która w sezonie pełni rolę punktu informacji turystycznej.

• Tatrzański Park Narodowy (TANAP, Tatranský národný park)
• Pieniński Park Narodowy (PIENAP, Pieninský národný park)
• Park Narodowy “Niżne Tatry” (NAPANT, Národný park Nízke Tatry)
• Park Narodowy “Mała Fatra” (Národný park Malá Fatra)
• Park Narodowy “Wielka Fatra” (Národný park Veľká Fatra)
• Park Narodowy “Słowacki Raj” (Národný park Slovenský Raj)
• Park Narodowy “Połoniny” (Národný park Poloniny)
• Park Narodowy “Murańska Płanina” (Národný park Muránska Planina)
• Park Narodowy “Słowacki Kras” (Národný park Slovenský Kras)

Nie istnieją szczególne normy prawne lub zwyczajowe, których nieprzestrzeganie może doprowadzić do sytuacji konfliktowych. Od 1 maja 2004 r. Polacy mogą wjechać na Słowację na podstawie paszportu lub dowodu osobistego (zarówno starego, ważnego maksymalnie do 31 grudnia 2007 r., jak i nowego typu). W przypadku starszych, książeczkowych dowodów osobistych zalecane jest upewnienie się, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości. Posiadacze zniszczonych egzemplarzy powinni z odpowiednim wyprzedzeniem przed planowanym wyjazdem złożyć wnioski o wymianę dokumentu na nowy.

Zasada swobodnego przepływu osób oznacza, że wjazdu można odmówić tylko w przypadku, kiedy zagraża to bezpieczeństwu wewnętrznemu państwa (np. terroryzm) lub narusza podstawowe zasady współżycia społecznego. Jeżeli natomiast odmowa wjazdu związana będzie z wyrokiem skazującym, to uzasadnienie wyroku musi wskazywać na potencjalną groźbę naruszenia porządku publicznego.

Całkowicie zostaje zniesiony obowiązek posiadania wizy, niezależnie od celu i czasu trwania pobytu. Na pobyt dłuższy niż 3 miesiące konieczne będzie uzyskanie stosownego zezwolenia.

Mała Fatra leży w północno-zachodniej części Słowacji, należy do Zachodnich Karpat Wewnętrznych i jest trzecią co do wysokości ich częścią (po Tatrach i Niżnych Tatrach). Całość pasma ma długość 52 km i szerokość 16 km. Zbudowane ze skał wapiennych, góry przyjmują ostre formy, mimo że są znacznie niższe od Tatr. W pobliżu najwyższego szczytu - Wielki Krywań (1709 m n.p.m.) - znajduje się intensywnie zagospodarowany obszar narciarski - dolina Vratnej. Równie atrakcyjne tereny narciarskie spotkamy na stokach szczytu Chleb (1647 m n.p.m.).
Zarówno początkujący narciarze, jak również miłośnicy wysokogórskiej jazdy na nartach znajdą tu dla siebie odpowiednie trasy.
Mała Fatra jest ojczyzną legendarnego bohatera narodowego - Juraja Janosika (1718-1783).

Słowacja, położona w Europie Środkowej, na południe od Polski, jest atrakcyjna przez cały rok, a przyjemne uczucie dobrze spędzonego czasu towarzyszyć będzie zarówno tym, którzy wolą wypoczywać latem, jak i zwolennikom zimowych wakacji. Zimą w stu dużych i kilkudziesięciu małych, górskich ośrodkach narciarskich rusza kilkaset wyciągów i kolejek linowych. Dobrze przygotowane, w wielu przypadkach oświetlone, stoki z bogatym zapleczem turystycznym dostosowane są do potrzeb początkujących i zaawansowanych narciarzy. Pomyślano również o snowboardzie, saneczkarstwie, trasach biegowych i turystyce narciarskiej.